این یادداشت به احترام دکتر ابوالقاسم گرجی استاد فقید دانشکده حقوق دانشگاه تهران در شماره دهم ماهنامه مهرنامه، فروردین 1390به چاپ رسیده است.
بایسته های تدریس فقه و اصول در دانشکدههای حقوق
برای شادروان استاد دکتر ابوالقاسم گرجی
رحیم نوبهار[1]
1. هنجارها در نظام حقوقی برای عمل تدوین شدهاند. آنها معمولا در بستر تحولات طبیعی جامعه شکل گرفتهاند؛ حتی اگر وابستگیها و پایبندیهایی هم به نظامهای ارزشی داشته باشند. بویژه در دوران مدرن، فلسفۀ شکلگیری دانشکدههای حقوق، تنظیم روابط اجتماعی در قلمروهای گوناگون داخلی و بینالمللی بوده است. این در حالی است که شماری از آموزههای فقهی بویژه در برخی مذاهب و مکاتب و بویژه آموزههای مربوط به بخشهای خاصی از فقه لزوما از بسترهای اجتماعی تولد نیافتهاند، اگر هم چنین بودهاند آنگاه که هنجاری کاملا فقهی قلمداد شدهاند، گاه از این بستر جدا فرض شدهاند و در ادامه نیز در معرض آزمون اجتماعی نبودهاند یا کمتر بودهاند.